Eski Türklerde Maske Kültürü

Sinan Tektaş

Dr. Nurdin USEEV

Bugünlerde sayısı 200‟e ulaşan Köktürk harfli Yenisey Yazıtları içerik genişliği açısından Orhun Yazıtları‟na göre fakir olsa da bazı konularda, özellikle cenaze merasimleri, Eski Türk aile yapısı, bazı inanç hususları bakımından Eski Türkçe ile yazılmış en önemli kaynaklardandır. Örneğin, Çin kaynaklarındaki Yenisey Kırgızlarının yetişkin olan erlerinin başkalarından farklı olmak için yüzlerini karayla boyadıkları bilgisi Yenisey Yazıtlarından Eerbek I Yazıtı‟nda (E 147) kara bol- birleşik fiili ile verilmektedir.

Bilindiği gibi I-VI. asırlarda Güney Sibirya‟da oturan Türk boylarına, Yenisey Kırgızlarına ait mezarlıklara vefat eden insanı temsilen koyulan mankenin / tulun yüzü alçı taşından yapılmış maske ile kapatılmıştır. Bazı maskelerin üzerinde dövme usuluyla yapılmış insan resimleri de vardı. Bu resimler vefat eden şahsı yansıtıyordu. S. V. KİSELYEV, bu maskelerin babalar kültünü yansıttığını düşünmektedir . Bu maskelerin bazıları vefat eden şahısın yüzünden çıkarılmıştır ). Maskelerin üzerine mavi ve kırmızı boya ile alnına, çehresine çizimler / dövmeler yapılmıştır.





B.Tarhan


Yorumlar